Opis projektu

street

Jan Henryk Rosen przy pracy nad szkicem do obrazu
Polska przyszłości (ok. 1938). Fot. Harris & Ewing
Library of Congress (domena publiczna)

Celem projektu dr Joanny Wolańskiej było opracowanie pierwszej monografii twórczości Jana Henryka Rosena (1891–1982), niezwykle płodnego malarza, który w ciągu sześćdziesięciu lat pracy artystycznej (1922–1982) stworzył kilkadziesiąt dzieł w dziedzinie malarstwa monumentalnego (malowidła ścienne, mozaiki i witraże) w świątyniach różnych wyznań i budynkach użyteczności publicznej oraz dziesiątki obrazów sztalugowych.

Jego prace znajdują się (a w tych nielicznych przypadkach, gdy się nie zachowały – znajdowały się) na terenie przedwojennej i obecnej Rzeczypospolitej, w Austrii i we Włoszech, a przede wszystkim w USA, dokąd artysta wyjechał w roku 1937 i gdzie pozostał do końca życia: liczne realizacje na Wschodnim Wybrzeżu i na Środkowym Zachodzie Stanów Zjednoczonych oraz w Kalifornii, a nawet w pustynnej Arizonie.

Na monografię składają się: obszerny esej z zarysem biograficznym i krytyczną analizą twórczości artysty oraz katalog dzieł obejmujący 75 pozycji (w tym także dzieła niezachowane), z czego ok. 50 realizacji to wieloelementowe zespoły monumentalnych malowideł ściennych, często z towarzyszeniem mozaik, witraży i obrazów sztalugowych, które stanowią całościowe dekoracje wnętrz kościołów i kaplic bądź obiektów świeckich.

Wyniki badań finansowanych w l. 2013-2015 przez Narodowe Centrum Nauki planuje opublikować Departament Dziedzictwa Kulturowego w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego w serii wydawniczej „Poza Krajem”.

W Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie zorganizowano wystawę Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy prezentująca sylwetkę Rosena (26.11.2015–31.02.2016).

Publikacje Joanny Wolańskiej

  1. Kaplica Najświętszego Sakramentu przy katedrze ormiańskiej we Lwowie: Witold Minkiewicz, Jan Henryk Rosen i lacche veneziane, „Przegląd Wschodni” 12, 2013, z. 3 (47), s. 473–499
  2. Wawel i Kresy. Malowany fryz Jana Henryka Rosena w dziale polskim Esposizione Mondiale della Stampa Cattolica w Watykanie (1936), „Przegląd Wschodni” 13, 2014, z. 3 (51), s. 609–669
  3. Niezrealizowane projekty Jana Henryka Rosena dla katedry ormiańskiej w Nowym Jorku, „Lehahayer. Czasopismo poświęcone dziejom Ormian polskich” 3, 2015, s. 177–224
  4. Jan Henryk Rosen (1891–1982). Wstępne rozpoznanie dorobku artystycznego [w:] Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej, Białystok 2013, s. 249-266
  5. Święty Julian Szpitalnik w witrażach Jana Henryka Rosena [w:] „Nie tylko art déco. Sztuka witrażowa w okresie międzywojennym, Kraków–Legnica 2014, s. 208–221
  6. Jana Henryka Rosena podróż do Ameryki A.D. 1937. Pytania o tożsamość malarza kościelnego [w:] Wyjazdy „za sztuką”. Nadzieje, zyski i straty artystów XIX i XX wieku, red. Dorota Kudelska, Ewelina Kuryłek, Lublin 2015 (= TN KUL Prace Wydziału Historyczno-Filologicznego, 179), s. 301–314
  7. Between the Romantic Vision of Joris-Karl Huysmans and Scholarly Scrutiny of Émile Mâle: Christian Iconography According to Jan Henryk Rosen (1891–1982), „IKON – Journal of Iconographic Studies” 8, 2015, s. 177–192 [Eighth International Conference of Iconographic Studies, Rijeka, 4–7 June 2014]

Partnerzy i Mecenasi

Narodowe Centrum Nauki
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego